هوش تجاری BI چیست؟هوش تجاری BI چیست؟

هوش تجاری BI چیست؟

نویسنده: تیم هوش تجاری

دسته بندی: هوش تجاری
12ذقیقه زمان مطالعه
۱۴۰۰/۰۶/۱۶
0 نظر
امتیاز 3 از 5

قطار تکنولوژی با سرعت زیادی در حرکت است. هر روزه دانش و ابزارهای جدیدی برای سهولت استفاده از داده‌ها و افزایش بازدهی فعالیت‌ها طراحی می‌شود. هوش تجاری یا Business Intelligence (BI) مجموعه‌ای از فرایندها، روش‌ها و ابزارهایی‌ها است که داده‌های خام را تبدیل به اطلاعات کاربردی می‌کند و این امر باعث پیشرفت کسب‌وکارها خواهد شد.  BI تصمیم‌گیری مبتنی بر واقعیت را با استفاده از داده‌های آماری و نه مفروضات و احساسات فراهم می‌کند. ابزارهای BI تجزیه و تحلیل داده‌ها را انجام می‌دهند و گزارش‌ها، خلاصه‌ها، داشبورد، نقشه‌ها، نمودارهایی را ایجاد می‌کنند تا اطلاعات دقیقی درباره ماهیت تجارت را در اختیار کاربران قرار دهند.

مزایای استفاده هوش تجاری (BI) چیست؟

موارد زیر را می‌توان به عنوان مزایای هوش تجاری عنوان کرد: 

تجسم داده (Data Visualization)

نمایش داده‌های پیشرفته به صورت کاربردی، یکی از مزایای هوش تجاری است. BI با استفاده از یک رابط کاربری ساده و همچنین استفاده از قالب‌های گرافیکی مناسب برای نمایش داده‌ها، درک بهتری از اطلاعات برای شما ایجاد می‌کند.

ارتباط (Connection)

توانایی مدیریت و دسترسی به منابع مختلف داده‌ها، نمای 360 درجه‌ای از کسب‌وکار و شرکت شما فراهم می‌کند که در محیط‌های داده‌ای دیگر امکان‌پذیر نیست.

همکاری (Collaboration)

استفاده از ابزارهای BI باعث بهبود چرخش و دسترسی به اطلاعات می‌شوند. این مسئله در بهبود عملکرد بخش تجاری و واحدهای آن مانند بازاریابی، امور مالی، فروش، اجرایی، پشتیبانی و منابع انسانی به صورت تکی یا در هنگام همکاری آن‌ها می‌شود.

چند پلتفرم، چند کاربر (Multi-Platform, Multi-User)

برنامه های BI به صورت آنلاین و در محیط های تلفن همراه کار می‌کنند.. ابزارها عملکرد سیستم را بهبود می‌بخشند تا شرکت‌ها بتوانند اطلاعات بیش‌تر و سریع‌تری را در اختیار کاربران هدف خود قرار دهند. این ابزارها هنگام استفاده از داده‌ها با حجم خیلی زیاد عملکرد بسیار خوبی دارند. 

چند پلتفرم، چند کاربر (Multi-Platform, Multi-User)

مقیاس‌پذیری (Scalability)

داشبوردها و گزارش‌ها در دسترس بسیاری از کاربران است و فقط به تحلیلگران داده یا مدیران سازمان محدود نمی‌شود. بسیاری از سیستم‌های BI قابلیت مقیاس‌پذیری را، که امکان تغییر در اندازه یا واحد داده‌ها را ممکن می‌سازد، برای استفاده در گزارش و تجزیه‌وتحلیل پیشرفته به کاربران خود ارائه می‌دهند. 

سرعت و مزیت رقابتی (Speed and Competitive Advantage)

BI به دلیل دسترسی به داده‌های جهانی، می‌تواند امکان گزارش‌گیری، تجزیه‌وتحلیل و برنامه‌ریزی سریع‌تر را فراهم کند. این قابلیت باعث می‌شود تصمیم‌گیری و واکنش سریع و مناسب به تغییرات بازار یا سایر شرایط حرفه‌ای‌تر انجام شود.

داده‌های معتبر و دقیق (Trusted Data and Accuracy)

با کمک BI امکان سفارشی و شخصی‌سازی گزارش‌ها وجود دارد و KPI ها را با استفاده از بیش از یک منبع داده می‌توان بررسی کرد. گزارش‌هایی که در لحظه آماده می‌شوند و اطلاعاتی که ارائه می‌دهند، به سازمان‌ها و کارکنان آن‌ها کمک می‌کند تصمیمات بهتری بگیرند.

تجزیه و تحلیل و بینش (Analysis and Insights) 

BI حجم زیادی از داده‌ها را برای سرعت بخشیدن به فعالیت هایی مثل پیش‌بینی، بودجه‌بندی، برنامه‌ریزی و اجرا پردازش می‌کند. تجزیه و تحلیل رقبا به شرکت‌ها کمک می‌کند تا عملکرد آن‌ها را بررسی کنند. در این جا هوش تجاری می‌تواند دلیل تمایز محصول و خدمات رقبا با یکدیگر باشد.

پشتیبانی تصمیم‌گیری (Decision-Making Support)

وقتی شرکت‌ها بتوانند در زمان مناسب، از داده‌های موجود برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر و سریع‌تر استفاده کنند، یک مزیت رقابتی مهم پیدا خواهند کرد.

بهره‌وری و بازدهی (Efficiency and Productivity)

داشتن یک دید 360 درجه‌ای از تمامی فعالیت‌ها، به شرکت کمک می‌کند تا مشکلات را شناسایی کند، فرایندها را بهبود ببخشد، فروش را افزایش دهد و درآمد خود را بیش‌تر کند.

رضایت مشتری (Customer Satisfaction)

BI می‌تواند به شما کمک کند تا محصول یا خدمتی که در آن ضعیف هستید پیدا کنید و با ایجاد تغییرات لازم، میزان رضایت مشتریان خود را بهبود بخشید. گزارش‌ها در درک رفتار مشتری، آشنایی با پرسونای کاربر و بازخورد مشتری به شما کمک می‎کنند و برای ایجاد تغییر، اصلاح و بهبود خدمات به مشتری و در نتیجه افزایش رضایتمندی آن‌ها بسیار مفید هستند.

رضایت کارکنان (Employee Satisfaction)

با استفاده از داده‌های BI، شما می‌توانید نقاط قوت و ضعف اعضای تیم را ارزیابی کنید و برنامه‌های آموزشی مربوطه را برای حمایت از موفقیت آن‌ها در نظر بگیرید. ابزارهای BI می‌توانند به طور خودکار رفتارهای مثبت را تشخیص دهند و به طور مرتب مشارکت و پیشرفت کارکنان را ثبت کنند.

پس‌انداز و سودآوری (Savings and Profitability)

ابزارهای BI می‌توانند هر گونه مغایرت، ناکارآمدی یا خطا را تجزیه‌وتحلیل ‌کنند. BI با ارائه بینش‌هایی که می‌تواند در آینده منجر به فروش شود، شما را راهنمایی می‌کند که چگونه بودجه‌بندی و هزینه کنید، تا حاشیه سود افزایش یابد.

هدف‌گذاری استراتژیک و KPI ( Strategic and KPI Targeting)

BI به شرکت‌ها برای پیدا کردن فرصت‌های جدید، استفاده از استراتژی‌های هوشمندتر و به دست آوردن مزیت رقابتی کمک می‌کند. شما می‌توانید از داده‌ها برای شناسایی روندهای بازار و کمک به بهبود حاشیه سود استفاده کنید. گزارش‌هایی که روند فعالیت‌ها  به سمت KPIهای تأییدشده را نشان می‌دهند، تعیین می‌کنند که شرکت برای رسیدن  اهداف خود در مسیر درست قرار دارد.

هدف‌گذاری استراتژیک و KPI ( Strategic and KPI Targeting)

چرا استفاده از BI در کسب و کار اهمیت دارد؟

استفاده از هوش تجاری در دنیای امروز اهمیت زیادی دارد. صرفه‌جویی در زمان و منابع گاهی می‌تواند به نقطه قوت یک سازمان تبدیل شود و تفاوت‌ها را شکل دهد. در ادامه به مواردی که نشان‌دهنده اهمیت هوش تجاری هستند، اشاره می‌کنیم:

  • هوش تجاری KPI (شاخص‌های کلیدی عملکرد) مناسب را بر اساس داده‌های تاریخی تشخیص می‌دهد.
  • BI به شناسایی و تعیین فرایندهای متنوع کمک شایانی می‌کند.
  • هوش تجاری با تشخیص روند بازار و شناسایی ��شکلات تجاری که نیاز به برطرف شدن دارند، باعث تسریع روند پیشرفت می‌شود.
  • BI به نمایش کاربردی داده‌ها کمک می‌کند که باعث افزایش کیفیت داده و در نتیجه بهبود کیفیت تصمیم‌گیری‌ها می‌شود.

سیستم‌های هوش تجاری چگونه پیاده‌سازی می‌شوند؟

مراحل پیاده‌سازی هوش تجاری به شرح زیر است: 

  • مرحله اول: داده‌های خام از داده‌های پراکنده شرکت‌ها جمع‌آوری و استخراج می‌شوند. این داده‌ها می‌توانند در چندین سیستم ناهمگن پخش شده باشند.
  • مرحله دوم: داده‌های پایش شده، به انبار داده تبدیل می‌شوند. جداول و اطلاعات به هم متصل می‌شوند و پایگاه داده تشکیل می‌شود.
  • مرحله سوم: با استفاده از سیستم BI کاربر می‌تواند درخواست‌های متنوعی برای ایجاد گزارش، تحلیل، برنامه‌ریزی و ... ایجاد کند.

کاربران اصلی هوش تجاری چه کسانی هستند؟

افرادی را که از هوش تجاری استفاده می‌کنند، به طور کلی می‌توان به سه دسته تقسیم کرد. البته این دسته‌بندی به این معنا نیست که هوش تجاری برای بقیه افراد قابل استفاده نیست. هدف از این تقسیم‌بندی تاکید بر کاربرانی است که می‌توانند بیشترین استفاده را از BI برای رسیدن به اهداف خود داشته باشند. 

1. تحلیلگران حرفه‌ای داده:

یکی از گروه‌هایی که استفاده زیادی از BI دارند تحلیلگران داده‌های آماری هستند. سیستم BI به آن‌ها کمک می‌کند تا بینش تازه‌ای برای توسعه استراتژی‌های تجاری منحصر به فرد کسب کنند. 

2. فعالان حوزه IT:

این کاربران می‌توانند با استفاده از BI زیرساخت‌های خود را بهبود ببخشند و فعالیت‌ها را تسریع کنند. 

3. فعالان حوزه تجارت:

مدیر عامل یا مدیران ارشد شرکت‌ها می‌توانند با استفاده از BI فرایندها بررسی کنند، کارایی فعالیت‌های تجاری خود را افزایش دهند و به سودآوری بیشتری برسند.

انواع ابزارها و نرم افزارهای  BI

ابزارها و نرم افزارهای BI انواع مختلفی دارند. در ادامه نگاهی گذرا به برخی از انواع رایج آن BI خواهیم داشت.

  • نرم‌افزار گزارش‌دهی (Reporting software): از نرم‌افزارهای گزارش‌دهی برای گزارش، سازماندهی، فیلتر و نمایش داده‌ها استفاده می‌شود.
  • نرم‌افزار تجسم داده‌ها (Data visualization software): نر‌م‌افزار تجسم داده‌ها، مجموعه‌ای از اطلاعات را برای راحتی در خواندن و ارائه تصویری جذاب از نظر بصری آماده می‌کند. 
  • ابزارهای داده کاوی (Data mining tools): ابزارهای داده کاوی با استفاده از مواردی مانند هوش مصنوعی، ماشین لرنینگ و آمار، مقادیر زیادی داده را برای ساختن الگوهای معنادار پایش می‌کنند.
  • پردازش تحلیلی آنلاین (Online analytical processing): ابزارهای OLAP این امکان را به کاربران می‌دهد که مجموعه‌ای از داده‌ها را از زوایای متفاوت بررسی و بر اساس دیدگاه‌های مختلف تجاری تجزیه‌وتحلیل کنند.

انواع ابزارها و نرم افزارهای  BI

نمونه‌های استفاده از BI در کسب‌وکارها

بعضی از موفق‌ترین شرکت‌های دنیا از BI برای افزایش درآمد، وفاداری مشتری، اثربخشی عملیاتی، تبلیغات، افزایش ارزش سهام، پیش‌بینی رفتار مشتری و توسعه فرصت‌های تجاری جدید استفاده می‌کنند. در ادامه به بعضی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

امریکن اکسپرس ( American Express)

هوش تجاری نقش مهمی در صنعت مالی دارد. American Express از این فناوری برای توسعه محصولات جدید خود شامل خدمات پرداخت و پیشنهادات بازارهای مالی به مشتریان استفاده می‌کند. با بررسی‌های این شرکت در بازار استرالیا مشخص شد حدود 24 درصد از کل کاربران استرالیایی پس از مدت چهار ماه حساب‌های خود را می بندند. با شناسایی این افراد و استفاده از این اطلاعات، American Express اقداماتی را برای حفظ مشتریان خود برنامه‌ریزی کرد. BI همچنین به شرکت کمک می کند تا کلاه‌برداری‌ها را به طور دقیق تشخیص دهد و از مشتریانی که اطلاعات بانکی آن‌ها ممکن است به خطر بیفتد، محافظت کند.

کوکاکولا (Coca-Cola)

با وجود 35 میلیون دنبال‌کننده در توییتر و 105 میلیون طرفدار در فیس بوک، کوکاکولا از داده‌های به دست آمده از رسانه های اجتماعی خود استفاده بسیار سودآوری دارد. با استفاده از هوش مصنوعی و فناوری تشخیص چهره، این شرکت می‌تواند زمان انتشار پست عکس‌های نوشیدنی‌های خود را آنلاین رصد کند. این داده‌ها، همراه با قدرت BI، اطلاعات و چشم انداز بسیار مهمی را در اختیار شرکت قرار می‌دهد. از این طریق آن‌ها متوجه می‌شوند که چه کسانی و در کجا نوشیدنی‌ها را می‌نوشند، چرا برند آن‌ها را منشن می‌کنند. این اطلاعات در اجرای تبلیغات هدفمند بسیار اثرگذار است. تا حدی که ممکن است چهار برابر بیشتر از یک تبلیغ عمومی منجر به کلیک شود.

نتفیلیکس (Netflix)

یک شرکت سرگرمی آنلاین با 148 میلیون کاربر می‌تواند حجم زیادی از اطلاعات را ارائه دهد و استفاده از این داده‌ها در بستر BI می‌تواند یک مزیت رقابتی عالی ایجاد کند.  Netflix از این داده‌ها به روش‌های مختلفی استفاده می‌کند.

یک مثال این است که چگونه شرکت ایده‌های اصلی برنامه و سریال‌های را بر اساس برنامه‌هایی که قبلا پخش شده و موفق بوده است، تدوین و برنامه‌ریزی می‌کند. Netflix همچنین از هوش تجاری استفاده کرده تا مردم را با محتوای خود درگیر کند. این سرویس در اجرای تبلیغات با محتوای هدفمند بسیار خوب عمل می‌کند. طوری که سیستم پیشنهاد دهنده آن بیش از 80 درصد محتوای پخش شده را هدایت می‌کند.

جمع‌بندی

در این مقاله سعی کردیم تا توضیحات کوتاهی درباره دانش جدید و کاربردی هوش تجاری ارائه دهیم. دنیای تکنولوژی و تجارت درحال تغییر و قدم برداشتن به سوی روش‌های نوین است. فرصت‌های تجاری و شغلی تخصصی جدیدی در حال شکل‌گیری هستند. آشنا شدن با ترندهای روز می‌تواند شما را در زندگی کاری و شخصی با بینش‌های جدیدی آشنا کند. اگر با هوش تجاری آشنا هستید یا تجربه‌ای در این زمینه دارید، نظرات خود را با ما در میان بگذارید.